
Wielkość aparatu kontroli technicznej oraz metody czynności kontrolnych zależą od wielkości zakładu, liczby osób zatrudnionych w produkcji, od warunków lokalowych, wyposażenia zakładu i od ilości produkowanych asortymentów. Metody pracy kontroli technicznej zależą również od oddziału, w którym odbywa się kontrola.Aparat kontroli technicznej w zakładzie odzieżowym ilustruje schemat 16.1.Struktura organizacyjna aparatu kontroli technicznej opiera się na zarządzeniach (uchwała KERM) oraz pismach i instrukcjach opracowanych przez Zjednoczenie Przemysłu Odzieżowego. W każdym zakładzie przemysłu odzieżowego obowiązuje kontrola trzystopniowa: pierwszy stopień to kontrola surowca, drugi stopień to kontrola międzywydziałowa (między-operacyjna), trzeci stopień to kontrola końcowa.Kontrola pierwszego stopnia wykonywana jest w oddziale przygotowania tkanin do produkcji. Opiera się na instrukcjach i zarządzeniach Ministerstwa Przemysłu Lekkiego, Zjednoczenia Przemysłu Odzieżowego i Zjednoczenia Przemysłu Włókienniczego, które dotyczą warunków klasyfikowania tkanin oraz sposobów reklamowania w wypadku różnic w gatunku i ilości, stwierdzonych w czasie kontroli. Kontrolę pierwszego stopnia wykonują brakarze surowca.Kontrola drugiego stopnia wykonywana jest w oddziałach produkcyjnych: w krojowni i szwalni, a wykonują ją brakarze międzywydziałowi. Pracują oni albo na stałych stanowiskach, albo też mogą kontrolować produkcję przechodząc od stanowiska do stanowiska. Ten ostatni typ kontroli jest rzadziej stosowany.Kontrolę trzeciego stopnia wykonują brakarze gotowej pro-dukcj i. Mają oni stałe stanowiska robocze umieszczone zwykle w taki sposób, jakby zamykały cykl produkcyjny. Brakarzy gotowej produkcji wyznacza kierownik kontroli technicznej i tylko za jego zgodą mogą być dokonywane jakiekolwiek zmiany w tym zespole. Brakarz gotowej produkcji ma prawo kwalifikowania wyrobów zespołu do gatunku pierwszego i za tę decyzję ponosi odpowiedzialność w razie jakiejś reklamacji.Do drugiego gatunku może wyroby kwalifikować kontroler (starszy brakarz) na odpowiednio umotywowany wniosek przedstawiony przez brakarza zespołu. Starszy kontroler lub kierownik kontroli ma prawo kwalifikować wyrób do trzeciego gatunku, po odpowiednim umotywowaniu przez brakarza i kontrolera.Określać jakość produkcji jako brak — zaliczać do braków, na skutek błędów surowcowych czy też konfekcyjnych, ma prawo jedynie odpowiednia komisja, w skład której wchodzą: kierownik kontroli technicznej, dyspozytor, członek rady zakładowej i majster zespołu, w którym powstał brak. Zakwalifikowanie wyrobu jako braku musi być udokumentowane spisaniem odpowiedniego protokołu braków, w którym wskazuje się odpowiedzialnego za brak.Wszystkie te ostrożności i zastrzeżenia są konieczne, ponieważ każde obniżenie wartości wyrobu powoduje straty materialne. Ważne jest ustalenie, kto ponosi odpowiedzialność za koszty powstałe z zakwalifikowania wyrobu jako braku — zakład czy też pracownik. Decyzja taka nie może krzywdzić pracownika, ale również zakład nie może ponosić strat z winy robotnika.
damunderkläder