
Do pomiarów czasu używa się sekundomierzy (rys. 20.1). Sekundomierz zbudowany jest na zasadzie mechanizmu zegarowego i ma wygląd zegarka kieszonkowego. Tarcza sekundomierza może być podzielona na 60 części (podziałka sekundowa) albo na 100 części (podziałka podaje setne części minuty). Jeden obrót wskazówki odpowiada okresowi czasu jednej minuty. Obok tarczy dużej, każdy sekundomierz ma dodatkową tarczę mniejszą, podzieloną na 30 części, mierzącą minuty. Niektóre sekundomierze mają jeszcze trzecią małą tarczę z podziałka, na której odczytuje się godziny, jest ona zwykle podzielona na 10 części, można więc bez zatrzymywania sekundomierza zmierzyć okres czasu odpowiadający 10 godzinom.Istnieją sekundomierze jednowskazówkowe i dwuwskazówkowe, przy czym mechanizm nakręcony może działać bez przerwy, albo tylko w czasie ruchu wskazówki. Najchętniej używane są sekundomierze z podziałka na setne części minuty, o stałym działaniu.Przed uruchomieniem sekundomierza trzeba go nakręcić. Uruchomienie następuje przez naciśnięcie główki, wskazówki (sekundowa i minutowa), które stały na 0, zaczynają się poruszać. Często wskazówka minutowa porusza się skokiem. Drugie naciśnięcie główki zatrzymuje wskazówki, trzecie — powoduje powrót skokiem do punktu wyjściowego 0.W sekundomierzach dwuwskazówkowych jest dodatkowa boczna główka, która pozwala kierować ruchem drugiej sekundowej wskazówki. Pierwsze naciśnięcie główki głównej wprawia obie wskazówki w ruch, przyciśnięcie główki bocznej zatrzymuje drugą wskazówkę, podczas gdy pierwsza porusza się w dalszym ciągu. Teraz można swobodnie odczytać czas zmierzony. Drugie naciśnięcie główki bocznej zwalnia drugą wskazówkę, która w tym momencie skokiem dogania wskazówkę pierwszą. Zatrzymywanie i puszczanie drugiej wskazówki pozwala na swobodne i dokładne zapisanie kolejnych pomiarów. Ten rodzaj pomiaru jest niemożliwy przy posługiwaniu-się sekundomierzem jedno wskazówkowym.Przy stosowaniu sekundomierzy jednowskazówkowych używa się do pomiarów jednocześnie 4 sekundomierzy razem zespolonych (rys. 20.2); trzy z nich są równocześnie naciskane przy pomocy jednej dźwigni, czwarty uruchamiany jest drugą dźwignią; jest to se- kundomierz kontrolny, nie zatrzymuje się go aż do skończenia pomiarów — mierzy globalnie cały czas wykonywania pomiarów. Pozostałe trzy sekundomierze działają na zmianę. W tym celu przed rozpoczęciem pomiarów pierwszy z nich pozostawia się ustawiony na 0, drugi uruchamia się i zaraz zatrzymuje na jakimkolwiek miejscu, trzeci uruchamia się i wtedy dopiero można przystąpić do pobierania pomiarów. W momencie naciśnięcia dźwignią wszystkich trzech główek, pierwszy sekundomierz zaczyna pomiar, drugi skokiem wraca do 0, a trzeci zatrzymuje się. Drugie naciśnięcie główek zatrzymuje pierwszy sekundomierz, drugi uruchamia, a trzeci ustawia na 0. Teraz można odczytać pomiar na pierwszym i zapisać. Trzecie przyciśnięcie dźwigni zatrzyma drugi sekundomierz, puści w ruch trzeci, a pierwszy ustawi na 0 itd. Zapisy trzeba odczytywać po kolei na pierwszym, drugim i trzecim, znowu na pierwszym itd. Równocześnie czas wszystkich zapisów w sumie można skontrolować na pierwszym kontrolnym sekundomierzu (rys. 20.3).Zapisy robione tym systemem są ścisłe i stosunkowo łatwe do przeprowadzenia. Robione są zwykle przez dwie osoby, jedna pobiera czasy, druga je zapisuje. Pomiary tym systemem może przeprowadzić również jedna osoba, sekundomierze bowiem umieszczone są szeregowo na dosyć dużej desce, umocowanej na szelce. Na jej powierzchni układa się arkusz do zapisywania spostrzeżeń. Ten sposób brania pomiarów nazywa się pomiarem według czasu bieżącego, ponieważ nie ma żadnych przerw między zapisami czasu trwania poszczególnych elementów operacji.Czasami przeprowadza się chronometraż tzw. wyrywkowy (selekcyjny) przy chronometrażowaniu krótkotrwałych elementów operacji. Stosuje się go jako uzupełnienie ciągłego sposobu chronometrażowania.
angielski Wrocław | darmowy test na iq | nauka jazdy Olsztyn | nasze mazury to cud natury | wyszukiwarka firm | samorozwój